Thursday, April 11, 2013

Kasakit sa pagkamabinhodon sa pagbati


Sa pagkahimugso nato niining kalibutana gikaluhaan na kitang daan sa kamatuoran nga; “makabati kita’g kasakit ug kalisud sa kinabuhi, mga kabugnaw sa pagbati, kainit sa pagka masuk-anon ug kabinhod sa pagbati” Ngadto sa atong mga kaila ug haduol sa kasing-kasing. Apan adunay mga tawo nga gipadala sa kahitas-an aron mutabang sa paghupay sa atong gibati nga kasakit. Busa gusto nakong ipahayag niining maong sulat: kining akong suliran.

Sa unang pagtan-aw nato kanila matawag nato sila nga estranghero. Maulawon pa sa sinugdanan. Dala yagyag sa kanya-kanyang kamot nga nag-ginunitay sa usa’g usa. Sa atong  kaugalingon masulti nato, “Unsa kaha ang mga hilig niya?, Unsa kaha ang mga dili niya ganahan?, Magkasinabot ba kami sa tanang butang nga among pagahisgutan? O basin mawala ra ang tanan pagkahuman sa tanan, kung kami naay gilalisan?”

Mao nga kung kita mismo interesado nga makipag-ilaila nila buhaton nato ang tanan masuod lamang  kita kanila. Bahala na’g ulaw basta naningkamot kita nga makaila kanila. Tungod sa usa ka pangutana lang nisunod ang uban. Hinatagay sa kanya-kanyang mga tinaguan pero sa sugod ginagmay pa lang. Pagkahuman, bantay kung unsa siya mismo ka kasaligan ug unsa siya mismo ka masinabtanon sa atoa. Ug kung kining duha nagkauyon na. Amigo o amiga na ang atong tawag sa kanila.

Muabot ang panahon nga makipag-istoryahanay sa ilaha og usab. Agda-agda pa ang tirada. Laag-laag bisag asa. Inom-inom kung makaya sa kwarta. Moabot ang panahon nga makitulog sa ilaha og didto makigstoryahanay mahitungod sa kinabuhi ninyong duha. Yaw-yaw, paminaw, yaw-yaw, paminaw kani ang mga ginabuhat ninyong duha. Kung moistorya siya muhilom ka para maminaw kaniya. Og kung ikaw na pud ang moistorya mohilom usab siya aron maminaw sa imoha. Padayon kamo sa pag-inistoryahanay nga dili mabantayan ang adlaw mugawasay na. Kung masilawan sa adlaw ang isa ninyong duha, diha pa mo makasinati nga buntag na og mu-ingon sa usa’g usa, “Ali! Mangatulog na ta?!”

Sa sunod nga mga adlaw magpadayon ang paghinigalaay ninyong duha. Walay inundangay nga paglaag- laag bisag asa. Walay inundangay nga tripping bisag asa. Kung pareho og skwelahan  og gitrabahuan nga ginasudlan, sige’g hulat sa break para magkita sa canteen para mangaon. Og kung lahi man ang inyong ginasudlan, ang cell phone permanenteng naa sa kamot ma-text lang nato siya.

Kalami sa pamati nga naa tay kauban sa kinabuhi sama kanila. Kauban sa pag ngisi kung malipayon kita. Kauban sa pagkatawa kung gusto kita mangatawa. Kauban sa pagsuong sa ilalom sa problema nga naa ta. Kauban sa pagsalom sa pagpangita sa solusyon para masulbad kining problemaha. Kauban sa paghilak kung nasakitan kita. Kung naa kitay paliton sa mall sa mga tindahan kauban nato sila, bisag usa pa ka oras atong pagpamili anaa gihapon sila. Pati sa pagpangukay sa kilid-kilid anaa gihapon sila.

Sa tanang butang na atong gipangbuhat, kung anaa silay makita nga dili maayo para kanila, dili sila magduha-duha moingon sa atoa, “Mali man na imong gibuhat bay…” o “Wala gud ko ganahi sa imong gibuhat…” Ingun-ani pud ang usa ka matawag nato nga amigo. Dili tungod kay suod na kamo mahadlok na siya mosulti og mga butang nga wala siya ganahi sa imoha. Siyempre, para sa atong kaayuhan, ingnan ta nila bisag sakit kay kabalo sila og mismo pod kita na makaayo kini sa atoa.

Sa tanang relasyon, dili nato malikayan ang mga butang ang dili pagsinabtanay. Kining mga butanga moabot sa punto nga dili kamo magpinansinay sa usa’g usa. Hangtud sa moabot nga ingnan kamo sa ubang tawo, “Hala, nag-away silang duha…” kining ginagmay nga mga panaglalis parte kini sa relasyon sa duha ka mag-amigo. Mismo kini makatabang para mapalig-on ang pagkuyog ninyong duha.

Pero dili kita maguol kay ang usa pud ka amigo buhaton ang tanan nga makig-uli kanato sama usab nga kita gusto makig-uli kanila. Pero dili gyud malikayan nga anaay ubang tao nga dugay makig-uli kanato. Mamroblema kita tungod kay halos dili na siya gusto makig uli pa. Mao nang kita makaingon usahay, “Ingon ani na lang ba diay siya ka manhid? Ni akong kalisod karon wala man lang niya na huna-hunaan? Dili man lang niya moingon sa akoa, ‘Sorry bay’”

Tungod niana moduol kita sa usa pa ka amigo nga atong ginasaligan usab. Atong nahimong abaga kung kita gusto mohilak, sa atong gibati sa atong usa ka amigo na dugay makig-uli kanato. Mao siya ang gatambag sa ato. Ang nagpagaan sa atong gibati. Ang magpakatawa para mawala ang ginahuna-huna. Sila pod ang gahatag og panyo kanato sa matag panahon nga motulo ang atong luha. Kini nga amigo ang siyang gapuli sa atong amigo nga nahilayo kanato sa makadiyot nga higayon. Kung naa kitay gusto ipabuhat, buhaton pud niya, kay dili niya gusto masinati nga gi-balewala sila. Buhaton niya ang tanan aron mapun-an ang bakanteng tao sa imong kinabuhi basin galisod pa siya. Kapoyon man siya, dili panumbalingon basta makita niya nga gangisi kita.
               
Og kung mubalik na ang panahon nga mismo ang atong amigo, na dugay nakig-uli kanato , ang muduol ug makig-uli, dako kayo ang atong kalipay. Hayahay ang paminaw. Halos hapsay ang dagan sa atong kinabuhi. Buhaton ninyo ang mga butang nga gikamingawan sa paghimo. Katawa-katawa sabay ingon og pasalamat sa ilang nakat-unan sa usa’g usa. Og pag-ingon og promise na buhaton ang tanan para dili mabalik ang nahitabong dili pagsinabtanay.
               

Pero unsaon na lang tong taong nagpuli sa iya sa panahon nga nahilayo siya? Asa naman siya sa imong kasing-kasing karon?  Unsa na lang man siya sa imong kinabuhi karon? Mahulog ba na pakapin sa bubot ang iyang papel sa imong kinabuhi?
               
Kung akong tubagon kining mga pangutanaha siguro para kanako, naa gihapon siya sa akong kasing-kasing og basin unsa man ang mahitabo anaa gihapon siya kanunay, dili mawala. Kung gi-unsa nako siya paghigugma, mao lng gihapon sama sa akong paghigugma kaniya. Og dili siya mahulog para sa akoa nga pakapin sa bubot….
               
Makalimtan ko ba ang iyang abaga, panyo, katawa, pakighilak kanako, og uban pa? Malamang, dili, og dili kana mahitabo. Kay basin unsa man ang mahitabo, lahi siya sa usa pa nako ka amigo. Kay kung kana man lang mahitabo, pasabot ana nagapamili ako ug mga tao na akong gusto amigohon ug duolan. Mamili pud ko ug mga tao nga dili na nako pansinon.               
               
Pero kini lamang ang tumong nga akong gustong ipamulong niining maong papel nga akong gibuhat. Kung kita gareklamo sa mga amigo nato nga atong nakaaway kadiyot tungod sa iyang pagkabinhod sa pagbati, unsaon na lang kaha kita nga mas binhod pa sa mga gisinati sa uban natong amigo nga nahigugma pud kanato nga ato lamang gina deadma kay tungod ang atong panan-aw nakatutok lang sa atong amigo nga atong naka-away.
               
Siguro kani ang butang nga mas sakit sination kaysa sa sakit nga atong gisinati sa atong amigo nga dugay nakig-uli kanato. Sige kitag ingon nga, “Kabinhod ba sa pagbati niining tawhana” pero kita wala nakasinati nga mas binhod pa diay kay sa uban.
                

No comments:

Post a Comment