Ano ang kaugnayan sa pagitan ng Kalayaan at Kamatayan?

Ang kalayaan ayon kay Robert Johann ay kakambal ng ating pag-iral bilang tao-may kakayahan akong kumilos, tumugon sa hinaing o panawagan ng aking paligid, at gumawa ng desisyon para sa aking sarili. Sa makatuwid, kalayaan na para kay Johann, may kaakibat na responsibilidad na may pananagutan. Gayun din naman para kay Martin Heidegger kakambal rin ng ating pag-iral bilang tao ang kamatayan. Para sa kanya ang kamatayan ay isang katangi-tanging posibilidad ng aking pag-iral na hahantungan ng walang iba kundi ng sarili kong pag-iral.Bagaman tayo bilang tao na nagtataglay ng isang posibilidad na ito-posibilidad na mula sa pagiging Dasein (pag-iral-doon) sa pagiging hindi na Dasein, pagka-wala na-doon, hindi lang tayo basta maghihintay nalang sa pagdating ng ating sariling kamatayan nang walang ginawa. Umiiral tayo sa mundo dahil dito umiiral ang ating kakayahang-maging-ano at ito nga ang kakayahang sinasabi ni Johann na maging isang responsableng tao. Hindi dahil darating sa puntong hahantong tayo sa kamatayan ay wala na tayong kakayahang buuin ang mga posibilidad ng ating pag-iral. Bilang tao na nagtagtaglay din ng kalayaan, may kakayahan tayong tupdin ang mga posibilidad ng ating-maaari. Hindi lang tayo tinapon sa mundo at nilagay doon na nakatunganga nalang. Sa pag-iral-doon may kakayahan akong kumilos, tumugon sa hinaing o panawagan ng aking paligid, at maging sa paggawa ng desisyon para sa aking sarili. Ito’y kalayaan na may malayang pagpapasya at taglay ko na ito simulat sapol nang aking pag-iral bilang tao.

            Sa pagiging Dasein, kasama na dito ang tungkuling tumugon sa panawagan o hinaing ng aking kapaligiran, hindi lang ako nag-iisa sa mundo at kaya nga ang pag-iral doon ang siyang doon ng pag-iral ng mga umiiral, ang pagkakataong magsipag-ugnayan ang mga ito. Dahil hindi ako nag-iisa sa mundo, may tungkulin ako hindi lamang sa aking sarili kundi tumugon sa panawagan ng aking paligid at kapwa. Ginagawa natin ito bilang Dasein dahil palagi tayong nakatanaw sa ating pagka-maaari na para kay Johann tungo sa pagiging isang responsableng tao. Kung baga, “nauuna sa sarili” ang tao; isang palagiang pangunguna sa sarili ang pag-iral-doon. Pangunguna sa anumang pangkasalukuyang sarili, pagtanaw at pagsikap buuin ang mga posibilidad, pagkasangkot sa mga bagay at sa kapwa nang may kasamang responsibilidad. Oo, responsibilidad kung tumugon nang may malayang pagpapasya sa hinaing ng aking paligid pero hindi agad-agad ako’y isang responsabling tao na. Pero ano nga ba ang pagiging-responsible na siyang magdadala sa atin sa ating kabuoan bilang tao? Ito ba ay pananagutan lamang? Ayon kay Johann, ang isang taong responsable ay ang taong nagtataglay ng isang hubog na galaw na nakalaan mismo upang itugon sa obhetibong pangangailangan ng isang sitwasyon na nakasalalay sa kanyang abilidad at kakayahang tumugon at hindi lamang basta kapritso o sumpong ito. Halimbawa na lamang sa isang sitwasyun na kung saan may isang bahay na nasusunog at may taong humihingi ng tulong at akmang ikaw ang nandoon, oo may kalayaan ka ngang tumugon sa puntong ‘yon pero hindi ibig sabihin na responsable ka na sa pagtugon mong ‘yon kung ang dala mo namang tubig pampatay sa apoy ay isang kutsara lang. Sa makatuwid sa kalayaan mong tumugon sa panawagan ng kapwa dapat din na may kapasidad ka sa pagtugon mo at sa halimbawang ibinigay ko, oo malaya ka ngang tumugon sa hinaing ng nasunugan subalit isang kutsarang tubig lang ang dala mo, hindi ka pa rin matatawag na isang responsibleng tao sa puntong ‘yon. Kaya nga sa puntong ito, hindi pa naayos ang tao, hindi pa niya naabot ang kanyang kabuuan. Bilang Dasein, kumikilos tayo nang may malayang pagpapasya at ayon na rin mismo sa ating kakayahan o posibilidad sa pag-iral. Hindi lang tayo basta nakukuntento sa ating gagawing pagtugon sa isang hinaing o panawagan. Kung babalikan natin ang ibinigay kung halimbawa (may nasusunog na bahay), dahil sa nakapagtapon ka na ng isang kutsarang tubig ay isa ka nang responsableng tao at masasabi mo nang, “Nagawa ko na ang parte ko, nakapagtapon na ako ng tubig. Basta nakapagtapon na ako! Okay na yun!” Kaya nga ang isang responsibilidad ay hindi lamang basta isang pananagutan. Ito’y isang kakayahan mong managot sa pagbibigay mo ng tugon sa isang hinaing. Bilang pagtugon sa panawagan ng nasunugan, tama lang ba ang isang kutsara? Sa palagay ko hindi. Bilang tao na may kalayaang kumilos o tumugon sa isang hinaing o panawagan, ang tugong ito ay dapat akma sa kinakailangang sagot sa panawagan. Kung sinubukan mong magtapon ng isang kutsarang tubig sa nasusunog na bahay at walang epekto, hindi ka lang hihinto doon kundi gagawin mo ang lahat ng iyong makakaya, buhatin kung maaari kahit gaano man karaming tubig para patayin ang apoy at kung inubos mo na ang buong kakayanan mo, magawa mo mang patayin ang apoy o hindi, para kay Johann karapat-dapat kang tawaging isang responsableng tao na may pananagutan. At dito sinasabi ni Heidegger, naiiba ang kamatayan sa kahinugan ng prutas sapagkat hindi tumatalab ang kahinugan ng prutas sa hilaw pa, ngunit tumatalab na ang kamatayan sa taong buhay na kung minsan dumarating sa kanyang kahinugan ang ato sa kanyang kamatayan, kung minsan lumalampas sa kanyang kahinugan bago mamatay.

Sa kabuuan, gamit ang kalayaan ng tao na tumugon sa panawagan ng kanyang paligid na naayon sa taglayng hubog na kakayahan at abilidad, magagawa niyang ganapin ang kanyang sarili bilang Dasein na may kakayahang-maging-ano at ito nga ang abutin ang kanyang kabuuan habang nakikipagsapalaran sa mundo kasama ang kapwa at ito para kay Johann ang isang taong responsable.